Alt Text คืออะไร? วิธีเขียน Alt รูปภาพที่ Google และคนอ่านเข้าใจ พร้อมตัวอย่างภาษาไทย 2026

Alt text คืออะไร (alt tag, alt attribute)

Alt text (ย่อมาจาก alternative text แปลว่า “ข้อความทางเลือก” หรือข้อความแทนรูป) คือคำอธิบายสั้นๆ ที่ฝังไว้ในโค้ดของรูป เพื่อส่งความหมายของรูปให้คนหรือโปรแกรมที่มองไม่เห็นรูปนั้น ทุกเว็บที่มีรูปควรใส่ เพราะ WCAG 2.2 (มาตรฐาน accessibility ของเว็บ) ข้อ 1.1.1 ระดับ A ซึ่งเป็นระดับพื้นฐานที่สุด กำหนดให้เนื้อหาที่ไม่ใช่ตัวหนังสือมีข้อความแทนที่ทำหน้าที่เดียวกัน

คำว่า alt tag ที่คนไทยใช้บ่อยเป็นชื่อเรียกที่ไม่ตรงนัก เพราะ alt ไม่ใช่แท็ก แต่เป็น attribute (คุณสมบัติ) ของแท็ก <img> ชื่อที่ถูกตามเอกสาร HTML คือ alt attribute ส่วน alt text คือข้อความที่อยู่ข้างใน ทั้งสามคำหมายถึงสิ่งเดียวกันในการใช้งานจริง

Alt text ทำงาน 3 อย่าง:

1. ให้คนที่มองไม่เห็นรูปเข้าใจ: screen reader เช่น VoiceOver บน iPhone, TalkBack บน Android หรือ NVDA บน Windows อ่าน alt ออกเสียงแทนรูป
2. แสดงแทนเมื่อรูปไม่ขึ้น: เช่น เน็ตช้า ลิงก์รูปเสีย หรือผู้ใช้ปิดการโหลดรูป เบราว์เซอร์จะแสดงข้อความ alt ในพื้นที่ของรูป
3. ช่วย Google เข้าใจรูป: Google ระบุในเอกสาร Image SEO (อัปเดต 2 มี.ค. 2026) ว่า alt เป็น attribute สำคัญที่สุดในการให้ข้อมูลเพิ่มของรูป และใช้ร่วมกับ computer vision และเนื้อหาของหน้า

Alt text ใน HTML หน้าตาเป็นยังไง

Alt ใน HTML คือ attribute ที่เขียนอยู่ในแท็ก <img> รูปแบบ alt="ข้อความ" คนทำเว็บส่วนใหญ่ไม่ต้องพิมพ์โค้ดเอง เพราะ WordPress และระบบจัดการเว็บมีช่องให้กรอก แต่การรู้ว่าโค้ดหน้าตาเป็นยังไงช่วยให้ตรวจเว็บได้เองว่ารูปไหนขาด alt

<!-- 1. รูปที่มีความหมาย: alt บอกสิ่งที่รูปสื่อ -->
<img src="khao-man-gai-set.jpg" alt="ข้าวมันไก่ต้ม ราดน้ำจิ้มเต้าเจี้ยว เสิร์ฟพร้อมซุปฟัก">

<!-- 2. รูปตกแต่ง: alt ว่าง ให้ screen reader ข้ามไป -->
<img src="divider-wave.svg" alt="">

<!-- 3. ไม่มี attribute alt เลย: ผิด screen reader บางตัวอ่านชื่อไฟล์แทน -->
<img src="IMG_0023.jpg">

แบบที่ 2 กับแบบที่ 3 ต่างกันมาก แม้จะดูเหมือน “ไม่มีข้อความ” ทั้งคู่ MDN (เอกสาร HTML ของ Mozilla) อธิบายว่า alt="" บอกเบราว์เซอร์ว่ารูปนี้ไม่ใช่ส่วนสำคัญของเนื้อหา ส่วนรูปที่ไม่มี attribute alt เลย screen reader บางตัวจะอ่านชื่อไฟล์ออกมาแทน คนฟังจึงได้ยินเสียงอย่าง “ไอ เอ็ม จี ขีดล่าง ศูนย์ศูนย์สองสาม” ซึ่งไม่มีความหมาย

ถ้ารูปเป็น <svg> ที่ฝังในหน้า (ไม่ใช่ไฟล์ผ่าน <img>) Google ระบุว่าใช้แท็ก <title> ข้างใน svg ทำหน้าที่แทน alt ได้

Alt text ช่วย SEO จริงไหม

Alt text ช่วย SEO จริง โดยผลชัดที่สุดอยู่ที่ Google Images (การค้นหารูป) ส่วนในการค้นหาเว็บปกติ alt นับเป็นข้อความหนึ่งบนหน้า ไม่ใช่ปัจจัยพิเศษที่ดันอันดับทั้งหน้า การเขียน alt ให้ดีจึงคุ้มสำหรับทุกเว็บที่อยากให้รูปถูกพบ แต่ไม่ควรคาดหวังว่าใส่ alt แล้วบทความจะขึ้นหน้าแรก

เอกสาร Image SEO ของ Google (อัปเดต 2 มี.ค. 2026) บอกไว้ 4 เรื่องที่เกี่ยวกับ alt:

• Google ใช้ alt ร่วมกับอัลกอริทึม computer vision และเนื้อหาของหน้า เพื่อเข้าใจว่ารูปเกี่ยวกับอะไร
• Alt ควรเป็นข้อความที่มีประโยชน์ ใช้ keyword อย่างเหมาะสม และเข้ากับบริบทของหน้า
• ห้ามยัด keyword ลงใน alt เพราะทำให้ผู้ใช้ได้ประสบการณ์แย่และอาจทำให้เว็บถูกมองเป็นสแปม
• ถ้ารูปเป็นลิงก์ Google ใช้ alt ของรูปนั้นเป็น anchor text (ข้อความลิงก์) ของลิงก์

ส่วนคำถาม “ช่วย web search ไหม” John Mueller จาก Google ตอบใน office hours (ช่วงถาม-ตอบสดของ Google) และในทวีตตามมาเมื่อมีนาคม 2022 ว่า alt มีผลหลักกับการค้นหารูป สำหรับการค้นหาเว็บ alt ถูกนับเป็นข้อความบนหน้าทั่วไป คำตอบนี้เก่ากว่าปี 2024 แต่ยังสอดคล้องกับเอกสาร Image SEO ปี 2026 ที่อธิบาย alt ในฐานะข้อมูลของรูป ไม่ใช่ปัจจัยอันดับของทั้งหน้า

Alt เป็นแค่สัญญาณหนึ่งของรูป ชื่อไฟล์ ขนาดไฟล์ ความเร็ว รูปแบบ WebP/AVIF และ image sitemap เป็นอีกชุดงานที่เราจะอธิบายใน Image SEO (บทความแยก) ส่วนภาพรวมองค์ประกอบบนหน้าที่ต้องทำให้ครบ อ่านที่ On-Page SEO คืออะไร พร้อมเช็กลิสต์ 2026

Alt ต่างจาก title, caption และชื่อไฟล์ยังไง

Alt, title attribute, caption และชื่อไฟล์เป็นข้อความ 4 ชิ้นที่ติดมากับรูป แต่มีคนอ่านและหน้าที่ต่างกัน หน้าเว็บไทยที่ติดอันดับคำว่า alt text อยู่ตอนนี้บางหน้ายังเรียก alt ว่า “การตั้งชื่อรูป” หรือใช้ชื่อไฟล์กับ alt ปนกัน ทั้งที่ Google แยกไว้คนละหัวข้อ

ข้อความ	อยู่ตรงไหน	ใครเห็น/ได้ยิน	ใช้ทำอะไร
alt	attribute alt ในแท็ก img	คนใช้ screen reader · คนที่รูปโหลดไม่ขึ้น · Google	แทนความหมายของรูป
title attribute	attribute title	คนใช้เมาส์เมื่อชี้ค้าง (บางเบราว์เซอร์) · ไม่แสดงบนมือถือ	ข้อมูลเสริม ใช้แทน alt ไม่ได้
caption	ข้อความใต้รูปบนหน้า (<figcaption>)	ทุกคน	บอกว่ารูปนี้ต้องการให้ดูอะไร และสำคัญยังไง
ชื่อไฟล์	URL ของรูป เช่น khao-man-gai.jpg	Google (เป็นเบาะแสเล็กน้อย)	บอกหัวข้อรูปแบบสั้นๆ

3 จุดที่คนสับสนบ่อย:

• title ใช้แทน alt ไม่ได้: MDN ระบุชัดว่า title ไม่ใช่สิ่งทดแทน alt ที่ยอมรับได้ และเอกสาร WordPress บอกว่าหลายเบราว์เซอร์ไม่แสดง title ด้วยซ้ำ
• caption กับ alt ไม่ควรซ้ำกันคำต่อคำ: caption ทุกคนเห็นอยู่แล้ว ถ้า alt พูดเหมือนกัน คนใช้ screen reader จะได้ยินสองรอบ ให้ alt บอกสิ่งที่เห็น และ caption บอกว่าทำไมต้องดู หนังสือ AI SEO For Dummies บทที่ 15 ก็แนะนำให้ caption บอกผู้อ่านว่ารูปนี้ต้องดูตรงไหน ไม่ใช่แค่ตั้งชื่อรูป
• ชื่อไฟล์ไม่ใช่ alt: Google แนะนำชื่อไฟล์สั้นที่สื่อความหมาย เช่น my-new-black-kitten.jpg ดีกว่า IMG00023.JPG แต่เป็นงานคนละช่องกับ alt

เขียน alt text ยังไง: แผนผัง 5 คำถามจาก W3C

วิธีเขียน alt text ที่ถูกเริ่มจากถามว่ารูปนี้ทำหน้าที่อะไรบนหน้า ไม่ใช่ถามว่าในรูปมีอะไร W3C (องค์กรที่ดูแลมาตรฐานเว็บ) ทำแผนผังตัดสินใจ 5 คำถามไว้ (อัปเดต 13 พ.ค. 2024) ใช้ได้กับทุกรูป เราสรุปเป็นภาษาไทยตามลำดับด้านล่าง ตอบ “ใช่” ข้อไหนก่อน ให้หยุดที่ข้อนั้น

1. รูปมีตัวหนังสืออยู่ข้างในไหม? ถ้าข้อความเดียวกันอยู่ในเนื้อหาข้างๆ แล้ว หรือตัวหนังสือมีไว้ตกแต่งเฉยๆ ใส่ alt="" · ถ้าข้อความในรูปไม่มีที่อื่นบนหน้า ให้ใส่ข้อความนั้นเป็น alt · ถ้าตัวหนังสือในรูปทำหน้าที่เป็นไอคอน ให้ alt บอกหน้าที่นั้น
2. รูปเป็นลิงก์หรือปุ่ม และถ้าเอารูปออกจะไม่รู้ว่ากดแล้วไปไหนไหม? ถ้าใช่ alt ต้องบอกปลายทางหรือการกระทำ เช่น “หน้าแรก” “ค้นหา” “ดาวน์โหลดเช็กลิสต์” ไม่ใช่บรรยายหน้าตาไอคอน
3. รูปเพิ่มความหมายให้หน้านี้ไหม? รูปทั่วไปใส่ alt สั้นที่บอกความหมาย · รูปกราฟหรือแผนผังใส่ alt สั้นที่บอกข้อสรุป แล้วอธิบายเต็มเป็นตัวหนังสือในหน้า · ถ้ารูปพูดซ้ำกับข้อความที่อยู่ข้างๆ ใส่ alt=""
4. รูปเป็นของตกแต่งล้วน หรือไม่ได้มีไว้ให้ผู้ใช้ดูไหม? เช่น เส้นคั่น ลายพื้นหลัง pixel ติดตาม ใส่ alt=""
5. ไม่เข้าข้อไหนเลย? กลับไปดูว่าใส่รูปนี้ไว้ทำไม แล้วเขียน alt ให้ตรงกับเหตุผลนั้น

เมื่อรู้หน้าที่ของรูปแล้ว หลักเขียนข้อความมีแค่ไม่กี่ข้อ:

• บอกสิ่งที่สำคัญกับหน้านี้ก่อน รูปเดียวกันอาจได้ alt ต่างกันในหน้าต่างกัน เช่น รูปรถคันเดียว ในหน้าขายรถบอกรุ่นและสี ในข่าวอุบัติเหตุบอกสภาพความเสียหาย
• ไม่ต้องขึ้นต้นด้วย “รูปภาพของ…” เพราะ screen reader บอกอยู่แล้วว่าเป็นรูป MDN แนะนำว่าไม่ต้องบอกว่ามีรูปอยู่
• เขียนเหมือนอธิบายรูปให้เพื่อนฟังทางโทรศัพท์ สั้น ตรง เป็นภาษาคน
• ใส่ keyword ได้เมื่อตรงกับสิ่งที่อยู่ในรูปจริง ไม่ยัดคำที่ไม่อยู่ในรูป

ตัวอย่าง alt text ดีและไม่ดี 6 ประเภทรูป

ตัวอย่าง alt text ที่ดีคือข้อความที่บอกสิ่งที่รูปนั้นทำบนหน้า ตารางนี้ใช้ 6 ประเภทรูปที่เว็บธุรกิจไทยมีแทบทุกเว็บ ตัวอย่างทั้งหมดเราเขียนขึ้นเอง ไม่ได้มาจากเว็บจริงเว็บใด

ประเภทรูป	alt ที่ไม่ดี	alt ที่ดีกว่า	เหตุผล
1. รูปสินค้า	alt="หม้อทอด หม้อทอดไร้น้ำมัน หม้อทอดราคาถูก"	alt="หม้อทอดไร้น้ำมันสีดำ ความจุ 5 ลิตร หน้าจอสัมผัสด้านบน"	บอกรุ่น สี ขนาดที่เห็นในรูป แบบแรกคือยัด keyword ซึ่ง Google เตือนไว้
2. รูปคน	alt="คน"	alt="วิทยากรชี้กราฟบนจอ ระหว่างอบรมการตลาดออนไลน์"	บอกว่าคนในรูปกำลังทำอะไรที่เกี่ยวกับหน้า ใส่ชื่อจริงเฉพาะเมื่อรู้ชื่อและเป็นข้อมูลที่หน้านั้นต้องการ
3. ภาพหน้าจอ (screenshot)	alt="screenshot"	alt="หน้ารายงาน Search Console ช่อง Clicks และ Impressions ของ 3 เดือนล่าสุด"	บอกว่าเป็นหน้าจออะไร และส่วนไหนที่บทความกำลังพูดถึง
4. กราฟ / อินโฟกราฟิก	alt="กราฟ"	alt="กราฟแท่งยอดขายรายไตรมาส 2026 ไตรมาส 3 สูงสุด" + ตารางหรือย่อหน้าอธิบายตัวเลขเต็มในหน้า	alt บอกข้อสรุป ตัวเลขทั้งหมดอยู่เป็นตัวหนังสือในหน้า (คำถามข้อ 3 ของแผนผัง)
5. โลโก้หรือไอคอนที่เป็นลิงก์/ปุ่ม	alt="logo" หรือไม่มี alt	alt="The Missing Piece หน้าแรก" · ไอคอนแว่นขยาย: alt="ค้นหา"	บอกปลายทางหรือการกระทำ และ Google ใช้ alt นี้เป็น anchor text ของลิงก์
6. รูปตกแต่ง	alt="เส้นคั่นสีเหลืองลายคลื่น" หรือไม่มี attribute alt	alt=""	รูปไม่ได้เพิ่มข้อมูล alt ว่างทำให้ screen reader ข้ามไป ส่วนการไม่ใส่ alt เลยอาจทำให้ถูกอ่านชื่อไฟล์

รูปที่มีข้อมูลซับซ้อน เช่น อินโฟกราฟิกที่มีตัวเลข 10 ตัว ไม่ควรยัดทุกตัวเลขลงใน alt ทางที่ดีกว่าคือใส่ข้อสรุปใน alt แล้ววางตารางหรือรายการตัวเลขเป็นตัวหนังสือในหน้า ทั้งคนใช้ screen reader คนที่ค้นหา และระบบ AI จะอ่านข้อมูลได้ครบ หน้า On-Page ในยุค AI Search ก็เตือนเรื่องเดียวกันว่าอย่าซ่อนคำตอบไว้ในรูป

Alt text ภาษาไทย: ใส่ไทยได้ไหม ยาวแค่ไหน ใส่ keyword ได้ไหม

Alt text ภาษาไทยใส่ได้ HTML รองรับทุกภาษา และเอกสารของ Google กับ W3C ไม่ได้จำกัดภาษาของ alt ไว้ หลักที่เราแนะนำคือเขียน alt เป็นภาษาเดียวกับเนื้อหาของหน้า เพราะ alt มีไว้ให้คนกลุ่มเดียวกับที่อ่านหน้านั้นเข้าใจ หน้าไทยใช้ alt ไทย หน้าอังกฤษใช้ alt อังกฤษ

ไทยปนอังกฤษได้ไหม

ปนได้เมื่อคำนั้นเป็นชื่อเฉพาะหรือคำที่ผู้อ่านใช้จริง เช่น ชื่อแบรนด์ ชื่อรุ่น ชื่อโปรแกรม เช่น “หน้ารายงาน Search Console ช่อง Clicks” ในผลสำรวจ 51 หน้าแรกเว็บไทยของเรา (15 ต.ค. 2026) alt ที่มีความหมาย 2,212 ค่า เป็นภาษาไทยล้วน 33.0% อังกฤษล้วน 52.2% และไทยปนอังกฤษ 13.9% สัดส่วนภาษาอังกฤษที่สูงส่วนหนึ่งมาจากเว็บโรงแรมและรถยนต์ที่ส่งหน้าภาษาอังกฤษเป็นค่าเริ่มต้นให้โปรแกรมเก็บข้อมูล จึงไม่ได้แปลว่าหน้าไทยของเว็บเหล่านั้นใช้ alt อังกฤษ

ยาวได้แค่ไหน

Google ไม่ได้กำหนดความยาวของ alt ไว้ในเอกสาร Image SEO และ WCAG ก็ไม่มีตัวเลขจำกัด ให้เขียนสั้นที่สุดที่ยังบอกความหมายครบ รูปทั่วไปมักจบใน 1 ประโยค ในผลสำรวจของเรา alt ที่ไม่ว่างมีค่ากลาง 25 ตัวอักษร และยาวเกิน 125 ตัวอักษรเพียง 0.7% (นับแบบโปรแกรม สระและวรรณยุกต์ไทยนับเป็น 1 ตัว ตัวเลขของ alt ไทยจึงสูงกว่าจำนวนตัวที่ตาเห็น) ถ้ารูปต้องอธิบายยาวกว่านั้น เช่น กราฟ ให้ย้ายรายละเอียดไปไว้ในเนื้อหา

ใส่ keyword ได้ไหม

ใส่ได้เมื่อ keyword คือสิ่งที่อยู่ในรูปจริง Google ใช้คำว่าใช้ keyword “อย่างเหมาะสม” และยกตัวอย่างแบบแย่ที่เรียงคำว่า puppy หลายรูปแบบต่อกัน วิธีเช็กง่ายๆ คืออ่าน alt ออกเสียง ถ้าฟังแล้วเหมือนรายการคำค้น ไม่ใช่ประโยคบรรยายรูป แปลว่ายัดเกินแล้ว หนังสือ The Art of SEO (4th ed., 2023) บทที่ 12 ก็วาง alt ไว้เป็นส่วนหนึ่งของ image SEO ที่ต้องบรรยายรูปตามจริง ไม่ใช่ช่องสำหรับเติมคำค้น

เว็บไทยใส่ alt กันแค่ไหน: ผลสำรวจ 51 หน้าแรก

เว็บไทย 51 หน้าแรกที่เราสำรวจใส่ alt ที่มีความหมาย 59.5% ของรูป และไม่มี alt เลย 9.7% โดยปัญหากระจุกอยู่ในไม่กี่เว็บ ผลสำรวจ alt ของ The Missing Piece คือการเก็บโค้ดรูปทุกรูปจากหน้าแรกของเว็บไทยที่คนรู้จัก 51 เว็บ ใน 6 กลุ่มธุรกิจ (ธนาคารและบัตร โรงพยาบาล รถยนต์และ EV โรงแรม อีคอมเมิร์ซและค้าปลีก ข่าวและสื่อ) เมื่อ 15 ต.ค. 2026 รวม 3,717 รูป เราทำเพราะหน้าไทยที่ติดอันดับคำว่า alt text (ตรวจ 15 ต.ค. 2026) ยังไม่มีตัวเลขเรื่องนี้ของเว็บไทย ผลนี้ใช้ดูทิศทาง ไม่ใช่ตัวแทนเว็บไทยทั้งประเทศ

สถานะ alt	จำนวนรูป	% ของ 3,717 รูป
ไม่มี attribute alt	360	9.7%
alt=”” ว่าง (อาจเป็นรูปตกแต่งที่ถูกต้อง)	1,020	27.4%
alt เป็นชื่อไฟล์ (เช่น IMG_1234, .jpg)	71	1.9%
alt กว้างๆ คำเดียว (image, logo, banner, ภาพ)	54	1.5%
alt ที่มีความหมาย	2,212	59.5%

ตัวเลขที่ควรสนใจมีอีก 3 ตัว:

• 20 จาก 51 เว็บ (39.2%) มีรูปไม่มี alt อย่างน้อย 1 รูปบนหน้าแรก แต่ค่ากลางต่อเว็บของสัดส่วนรูปที่ไม่มี alt คือ 0.0% แปลว่าเว็บส่วนใหญ่ใส่ครบ และปัญหากระจุกอยู่ในบางเว็บ
• รูปที่เป็นลิงก์ 27.1% กลายเป็นลิงก์ไม่มีชื่อ: จากรูปในลิงก์ 2,759 รูป มี 748 รูปที่ไม่มี alt หรือ alt ว่าง และลิงก์นั้นไม่มีข้อความอื่นเลย screen reader จึงอ่านได้แค่ URL หรือข้ามไป และ Google ก็ไม่ได้ anchor text จากลิงก์นั้น ตัวเลขนี้ถูกดึงด้วยเว็บข่าวเว็บเดียวที่มีลิงก์รูปแบบนี้ 450 รูป (น่าจะเป็นรูป placeholder ของ lazy-load ใน raw HTML) ถ้าไม่นับเว็บนั้นจะเหลือ 13.0% และค่ากลางต่อเว็บคือ 0.0%
• 18 จาก 51 เว็บ (35.3%) มีลิงก์รูปไม่มีชื่อแบบนี้อย่างน้อย 1 จุด

กลุ่ม	เว็บ	รูป	ไม่มี alt	alt ว่าง	รูปในลิงก์ที่ลิงก์ไม่มีชื่อ
ธนาคารและบัตร	7	380	19.5%	17.4%	4.5%
โรงพยาบาล	10	460	11.5%	20.4%	3.9%
รถยนต์ / EV	10	509	2.8%	18.1%	3.1%
โรงแรม	8	440	18.9%	21.4%	14.2%
อีคอมเมิร์ซ / ค้าปลีก	7	1,106	12.2%	16.5%	23.1%
ข่าว / สื่อ	9	822	0.1%	59.7%	61.7%
รวม	51	3,717	9.7%	27.4%	27.1%

วิธีเก็บข้อมูลและข้อจำกัด

• วิธี: ดึงหน้าแรกแต่ละเว็บ 1 ครั้ง (15 ต.ค. 2026) ด้วยโปรแกรม อ่าน raw HTML (โค้ดที่เว็บส่งมาก่อนรัน JavaScript) จัดรูปทุกตัวเป็น 5 สถานะด้วยกฎอัตโนมัติ ลองทั้งหมด 80 เว็บ ตัดออก 29 เว็บที่บล็อกโปรแกรม ตอบไม่ใช่ 200 เชื่อมต่อไม่สำเร็จ หรือมีรูปใน HTML น้อยกว่า 3 รูป เหลือ 51 เว็บ เราไม่ระบุชื่อเว็บใดในบทความ
• Raw HTML ไม่รัน JS: เว็บที่ใส่รูปด้วย JavaScript จะเห็นรูปน้อยหรือไม่เห็นเลย ผลจึงสะท้อน HTML แรกที่ bot ได้รับ ไม่ใช่สิ่งที่คนเห็นในเบราว์เซอร์
• เก็บครั้งเดียว หน้าแรกอย่างเดียว: หน้าแรกเปลี่ยนแบนเนอร์บ่อย วันอื่นอาจได้ผลต่าง และไม่ได้แทนทั้งเว็บ
• ไม่ใช่ตัวแทนเว็บไทย: เป็นกลุ่มเว็บที่คนรู้จัก 51 เว็บ เว็บใหญ่หลายเว็บบล็อกโปรแกรมจึงถูกตัดออก กลุ่มธนาคารเหลือ 7 เว็บและรวมบริษัทบัตรเครดิต/สินเชื่อด้วย
• “มีความหมาย” นับด้วยกฎอัตโนมัติ: ไม่ได้ให้คนตรวจทีละรูป alt ที่บรรยายผิดหรือซ้ำกับข้อความข้างๆ ยังถูกนับว่ามีความหมาย
• เทียบกับ WebAIM ตรงๆ ไม่ได้: WebAIM Million 2026 (ก.พ. 2026, หน้าแรก 1,000,000 เว็บทั่วโลก) พบรูปไม่มี alt 16.2% และหน้าแรก 53.1% มีรูปไม่มี alt อย่างน้อย 1 รูป แต่ WebAIM ตรวจหน้าที่รัน JavaScript แล้วด้วยเครื่องมือและกฎของตัวเอง ตัวเลขของเรา (9.7% และ 39.2%) จึงใช้ดูทิศทางเท่านั้น ไม่ได้แปลว่าเว็บไทยดีหรือแย่กว่าค่าเฉลี่ยโลก

วิธีใส่ alt text ใน WordPress และวิธีเช็กรูปที่ยังไม่มี alt

การใส่ alt text ใน WordPress ทำได้ 2 ที่ คือใน Media Library ซึ่งเป็นค่าเริ่มต้นของรูป และใน Image block ของแต่ละโพสต์ซึ่งมีผลเฉพาะโพสต์นั้น เอกสาร WordPress (อัปเดต ส.ค. 2026) อธิบายว่า alt ที่ใส่ใน block ใช้กับโพสต์นั้นโพสต์เดียว ส่วน alt ใน Media Library เป็นค่าตั้งต้นเวลาใส่รูปลงโพสต์ใหม่ รูปเดียวกันที่ใช้หลายหน้าจึงมี alt ต่างกันได้ตามบริบท ซึ่งตรงกับหลักของ W3C

ใส่ alt ใน Image block (ต่อโพสต์)

1. คลิกรูปในโพสต์ที่กำลังแก้
2. ดูแถบตั้งค่าด้านขวา ในแท็บ Content ของ block จะมีช่อง Alternative text (ข้อความทางเลือก ชื่อในหน้าจอภาษาไทยอาจแปลต่างไปเล็กน้อย)
3. พิมพ์ alt ตามแผนผัง 5 คำถามด้านบน
4. ถ้าเป็นรูปตกแต่ง ให้ติ๊กช่อง Mark as decorative แทนการพิมพ์ ช่องนี้บอกให้ screen reader ข้ามรูปนี้ ซึ่งตรงกับหลัก alt=""
5. บันทึกโพสต์ แล้วตรวจผลบนหน้าจริงตามวิธีด้านล่าง

ใส่ alt ใน Media Library (ค่าเริ่มต้น)

เข้า Media แล้วคลิกรูป จะเห็นช่อง Alternative text ในหน้ารายละเอียดของไฟล์ ใส่ค่าที่ใช้ได้กับหน้าส่วนใหญ่ที่จะใช้รูปนี้ เช่น รูปสินค้าใส่ชื่อรุ่นและสี ข้อควรรู้คือการแก้ alt ใน Media Library ทีหลัง อาจไม่เปลี่ยน alt ในโพสต์ที่ใส่รูปไปแล้ว เพราะ block ของโพสต์เก่าเก็บค่าของตัวเองไว้ ถ้าจะแก้ทั้งเว็บ ให้ตรวจโพสต์ที่ใช้รูปนั้นด้วย

เช็กยังไงว่ารูปไหนยังไม่มี alt

• ดูทีละรูป: คลิกขวาที่รูปในเบราว์เซอร์ Chrome เลือก Inspect (ตรวจสอบ) แล้วดูว่าแท็ก img มี alt="…" ไหม วิธีนี้เห็นค่าที่หน้าจริงส่งออกมา รวมถึงรูปจาก page builder หรือธีม
• ดูทั้งหน้า: Lighthouse ใน Chrome DevTools หมวด Accessibility ฟ้องรูปที่ไม่มี alt และ WAVE ของ WebAIM แสดงตำแหน่งรูปและลิงก์ที่ไม่มีข้อความบนหน้า
• ดูทั้งเว็บ: โปรแกรม crawl เว็บ เช่น Screaming Frog มีรายงานรูปที่ไม่มี alt ทั้งเว็บ

อย่าลืมเช็กรูปที่เป็นลิงก์เป็นพิเศษ เพราะผลสำรวจของเราพบว่าเป็นจุดที่หลุดบ่อยที่สุด ถ้าทั้งการ์ดเป็นลิงก์และมีหัวข้อเป็นตัวหนังสืออยู่ในลิงก์เดียวกันแล้ว รูปในการ์ดใส่ alt="" ได้ แต่ถ้าลิงก์มีแค่รูป alt ต้องบอกปลายทาง

Alt text Instagram และ Facebook คืออะไร ใส่ยังไง

Alt text บน Instagram และ Facebook คือคำอธิบายรูปที่ screen reader อ่านให้ผู้ใช้ที่มองไม่เห็นรูปฟัง ทำหน้าที่เดียวกับ alt บนเว็บ หน้าช่วยเหลือของ Facebook (ภาษาไทย ตรวจ 15 ต.ค. 2026) ระบุว่าข้อความนี้ได้ยินเฉพาะคนที่ใช้ screen reader และคุณแทนที่ข้อความที่ระบบสร้างอัตโนมัติด้วยคำอธิบายที่แม่นกว่าได้

ใส่ alt text ใน Facebook

ก่อนโพสต์ (ชื่อเมนูตามหน้าช่วยเหลือ Facebook ภาษาไทย):

1. กด “รูปภาพ/วิดีโอ” ด้านบนฟีด แล้วเลือกรูป
2. ชี้ที่รูปแล้วกด “แก้ไข”
3. เลือก “ข้อความกำกับภาพ” ในเมนูด้านซ้าย ระบบจะแสดงข้อความที่สร้างอัตโนมัติ
4. กด “ข้อความกำกับภาพที่กำหนดเอง” แล้วพิมพ์คำอธิบายของคุณ
5. กด “บันทึก”

หลังโพสต์แล้ว: เปิดรูป กด “ตัวเลือก” มุมขวาบน เลือก “เปลี่ยนข้อความกำกับภาพ” แก้ข้อความ แล้วกด “บันทึก” ถ้าอยากกลับไปใช้ข้อความอัตโนมัติ ให้กด “ล้าง”

ใส่ alt text ใน Instagram

Instagram ก็สร้าง alt text อัตโนมัติและเปิดให้เขียนเองได้ทั้งตอนโพสต์และแก้ไขหลังโพสต์ ตัวเลือกนี้มักอยู่ในการตั้งค่าเพิ่มเติมของหน้าจอก่อนแชร์ ชื่อเมนูเปลี่ยนตามเวอร์ชันแอป และหน้าช่วยเหลือของ Instagram เปิดอ่านไม่ได้ตอนที่เราตรวจ (15 ต.ค. 2026) เราจึงไม่ระบุชื่อปุ่ม ให้ดูหน้าช่วยเหลือในแอปของคุณประกอบ

Alt บนโซเชียลช่วยให้ผู้ติดตามที่ใช้ screen reader เข้าใจโพสต์ได้ เราไม่พบเอกสารทางการของ Meta ที่บอกว่า alt ช่วยให้โพสต์มีคนเห็นมากขึ้น จึงควรเขียนเพื่อคนอ่าน ไม่ใช่เพื่อยอดเข้าถึง หลักการเขียนใช้แผนผังและตารางตัวอย่างด้านบนได้เลย โดยเฉพาะรูปที่มีตัวหนังสือ เช่น โปสเตอร์โปรโมชัน ให้ใส่ข้อความสำคัญในรูป (ราคา วันที่) ไว้ใน alt หรือในแคปชัน

ให้ AI เขียน alt text ได้ไหม และ AI Search ยังใช้ alt อยู่ไหม

AI เขียน alt text ฉบับร่างได้ และเครื่องมือ alt text generator หลายตัวทำแบบนี้ แต่ต้องมีคนตรวจก่อนใช้ทุกครั้ง AI มองเห็นว่าในรูปมีอะไร แต่ไม่รู้ว่ารูปนั้นทำหน้าที่อะไรบนหน้าของคุณ ซึ่งเป็นคำถามแรกของแผนผัง W3C เช่น AI อาจบรรยายไอคอนแว่นขยายว่า “แว่นขยายสีดำ” ทั้งที่ alt ที่ถูกคือ “ค้นหา”

จุดที่ต้องตรวจเมื่อให้ AI ร่าง alt:

• หน้าที่ของรูป: รูปที่เป็นลิงก์ ปุ่ม หรือรูปตกแต่ง AI มักบรรยายหน้าตาแทนการบอกปลายทางหรือใส่ alt ว่าง
• ตัวหนังสือในรูป: ป้าย เมนู หรือกราฟที่มีตัวหนังสือไทย ต้องเทียบกับรูปจริงว่าอ่านถูกทุกคำและทุกตัวเลข
• ชื่อเฉพาะ: ชื่อสินค้า รุ่น สถานที่ AI เดาได้ผิด หรือใส่ชื่อทั่วไปแทน
• คนในรูป: อย่าให้ AI เดาตัวตน เพศ อายุ หรือเชื้อชาติของคน ใส่ชื่อเฉพาะเมื่อคุณรู้จริงและหน้านั้นต้องการ
• กฎที่ AI ลืม: เมื่อเราถามคำถามเรื่อง alt text กับ OpenAI ผ่าน API (ChatGPT) 1 ครั้งเมื่อ 15 ต.ค. 2026 คำตอบบอกให้หลีกเลี่ยงคำว่า “ภาพ” แต่ตัวอย่างแรกในคำตอบเดียวกันขึ้นต้นด้วย “ภาพของ…” นี่เป็นการสังเกตครั้งเดียว ไม่ใช่อัตรา แต่บอกได้ว่าต้องตรวจทุกครั้ง

AI Search อ่าน alt ไหม

Google ยืนยันเฉพาะว่าใช้ alt ร่วมกับ computer vision และเนื้อหาของหน้าเพื่อเข้าใจรูป (เอกสาร Image SEO, 2026) ส่วน AI Mode Google อธิบายเมื่อ เม.ย. 2025 ว่า Google Lens ระบุวัตถุในรูปที่ผู้ใช้ถ่ายหรืออัปโหลด และโมเดล Gemini เข้าใจทั้งฉากในรูปได้ ระบบ AI จึงมองเห็นรูปเองได้มากขึ้นเรื่อยๆ แต่เท่าที่เราตรวจเอกสาร (15 ต.ค. 2026) Google ยังไม่ได้บอกว่า AI Mode หรือ AI Overviews อ่าน alt ของรูปบนเว็บอย่างไร และ OpenAI ก็ไม่ได้บอกเรื่องนี้สำหรับ ChatGPT เราจึงไม่สรุปว่า alt ช่วยให้ถูก AI อ้างอิง

สิ่งที่ Google บอกชัดในเอกสาร AI features (ธ.ค. 2025) คือให้ใช้รูปและวิดีโอคุณภาพสูงสนับสนุนเนื้อหาที่เป็นตัวหนังสือ ดังนั้นสำหรับ SEO & AI Search วิธีที่ปลอดภัยคือวางคำตอบสำคัญเป็นตัวหนังสือในหน้า ใช้ alt บอกความหมายของรูป และใช้ caption บอกว่ารูปนั้นพิสูจน์อะไร ถ้าเป้าหมายคือให้ ChatGPT หรือ Gemini พูดถึงแบรนด์ของคุณ อ่านต่อที่ ทำให้ AI แนะนำแบรนด์ (AI Visibility) ส่วนการบอกบทบาทของรูปผ่านข้อมูลโครงสร้าง อ่านที่ Schema Markup คืออะไร

ความเชื่อผิดเรื่อง alt text (เทียบเอกสารทางการ)

ความเชื่อผิดเรื่อง alt text ที่ยังพบในหน้าเว็บไทยที่ติดอันดับมี 3 ข้อหลัก ทั้ง 3 ข้อมีเอกสารทางการตอบไว้แล้ว เราจึงเทียบให้ดูทีละข้อ

ความเชื่อ	ความจริง	แหล่ง
“alt คือการตั้งชื่อรูป”	alt คือข้อความแทนความหมายของรูป ชื่อไฟล์เป็นอีกช่องหนึ่งซึ่ง Google บอกว่าให้เบาะแสแค่เล็กน้อย ส่วน title ใช้แทน alt ไม่ได้	Google Search Central (2026) · MDN (2026)
“Google มองรูปไม่เห็น เลยต้องพึ่ง alt อย่างเดียว”	Google ใช้ alt ร่วมกับอัลกอริทึม computer vision และเนื้อหาของหน้า alt ช่วยบอกบริบท ไม่ได้เป็นตาเดียวของ Google	Google Search Central (2026) · Google blog AI Mode (2025)
“alt ต้องไม่เกิน 125 ตัวอักษร”	Google และ WCAG ไม่กำหนดตัวเลขนี้ ตัวเลขนี้เป็นคำแนะนำที่ส่งต่อกันในวงการ ไม่มีในมาตรฐาน คนทำงานด้าน accessibility ทดสอบแล้วพบว่า screen reader ไม่ได้ตัด alt ที่ 125 ตัวอักษร บางตัว เช่น JAWS แค่แบ่งอ่านเป็นช่วง หลักที่ใช้ได้จริงคือสั้นที่สุดที่ครบความหมาย	Google Search Central (2026) · Eric Eggert (2022, บันทึกของผู้ปฏิบัติงาน ไม่ใช่งานวิจัย)

อีกเรื่องที่เจอบ่อยคือตัวเลขทำนองว่า “ใส่ alt แล้ว traffic เพิ่มหลายสิบเปอร์เซ็นต์” ที่ไม่มีแหล่ง Google ไม่เคยให้ตัวเลขแบบนี้ และผลของ alt ขึ้นกับว่ารูปของคุณมีคนค้นใน Google Images มากแค่ไหน ถ้าอยากรู้ผลจริงกับเว็บตัวเอง ให้ดูรายงานใน Search Console โดยเลือกประเภทการค้นหาเป็นรูปภาพ (Image)

Alt text เป็นหนึ่งในหลายจุดของงาน On-Page ส่วน title tag ซึ่งเป็นอีก attribute ที่คนมักสับสนกับ title ของรูป อธิบายไว้ใน Title Tag คืออะไร ถ้าคุณเพิ่งเริ่ม ภาพรวมทั้งหมดอยู่ใน SEO คืออะไร และตัวเลือกที่เรียนต่อได้อยู่ใน เรียน SEO ที่ไหนดี บทความนี้เขียนโดยทีม The Missing Piece นำโดย ไอซ์ ศิริพงษ์ จากเอกสารทางการและข้อมูลที่เราเก็บเอง

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งอ้างอิง

• Google Search Central, Image SEO best practices (อัปเดต 2 มี.ค. 2026) · AI features and your website (อัปเดต 10 ธ.ค. 2025) · Google blog, AI Mode multimodal search (7 เม.ย. 2025)
• W3C WAI, An alt Decision Tree (อัปเดต 13 พ.ค. 2024) · Understanding WCAG 2.2 SC 1.1.1 Non-text Content
• MDN Web Docs, <img>: The Image Embed element (แก้ไขล่าสุด 11 ก.ย. 2026) · WordPress Documentation, Image block (อัปเดต 25 ส.ค. 2026)
• ศูนย์ช่วยเหลือ Facebook, การเปลี่ยนข้อความกำกับภาพ (ตรวจ 15 ต.ค. 2026 หน้าไม่แสดงวันที่ปรับปรุง)
• Search Engine Journal, Google: Alt Text Only a Factor for Image Search (มี.ค. 2022, คำตอบของ John Mueller ใน office hours)
• WebAIM, The WebAIM Million (รายงาน 2026, ก.พ. 2026)
• Eric Eggert, There is no character limit for alt text (19 ก.พ. 2022, บันทึกของผู้ปฏิบัติงาน ไม่ใช่งานวิจัย)
• ข้อมูลของ The Missing Piece: สำรวจ alt ของรูป 3,717 รูปจาก 51 หน้าแรกเว็บไทยที่คนรู้จัก 6 กลุ่มธุรกิจ (15 ต.ค. 2026, raw HTML ไม่รัน JavaScript, รันครั้งเดียว, ไม่ใช่ตัวแทนเว็บไทยทั้งหมด, เทียบกับ WebAIM ตรงๆ ไม่ได้) · สังเกตคำตอบ Google AI Overview และ OpenAI ผ่าน API (ChatGPT) สำหรับคำค้นเรื่อง alt text (15 ต.ค. 2026 ดูครั้งเดียวต่อแพลตฟอร์ม ไม่ใช่อัตรา)
• Nathan Gotch, AI SEO For Dummies (Wiley, 2026), บทที่ 15 (รูป วิดีโอ และข้อมูล: caption ที่บอกผู้อ่านว่าต้องดูอะไรในรูป และการบอกบทบาทของสื่อด้วย schema)
• Eric Enge, Stephan Spencer, Jessie Stricchiola, The Art of SEO, 4th ed. (O’Reilly, 2023), บทที่ 12 (image SEO: alt ที่บรรยายรูปตามจริงเป็นส่วนหนึ่งของการทำให้รูปถูกค้นพบ)

ตรวจข้อมูลล่าสุด: 15 ต.ค. 2026 · ชื่อเมนูของ WordPress และ Facebook เป็นหน้าจอ ณ ต.ค. 2026 เราจะตรวจซ้ำทุกไตรมาส